Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Putin’in Çin ziyaretinde başkent Pekin’de bir araya geldi. Rus liderin iki günlük ziyareti kapsamında, dün gece Pekin’e ulaşmasının ardından bu sabah Tiananmen Meydanı’nda resmi bir karşılama töreni düzenlendi. Törenin ardından liderler, Büyük Halk Salonu’nda baş başa ve heyetler arası görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşmelerde, 2001 yılında imzalanan “Çin-Rusya İyi Komşuluk, Dostluk ve İşbirliği Anlaşması”nın süresinin uzatılması konusunda anlaşmaya varıldı. Çin Devlet Başkanı Şi, 25 yıl önce imzalanan bu anlaşmanın, iki ülke arasındaki uzun süreli dostluğun ve kapsamlı stratejik işbirliğinin temellerini attığını vurguladı. Şi, uluslararası ortamın hızla değiştiğine ve güçlünün haklı olduğu bir ‘orman yasası’ tehlikesinin ortaya çıktığına dikkat çekerek, bu koşullar altında anlaşmanın güncelliğinin ve ileri görüşlülüğünün daha da belirgin hale geldiğini belirtti.
Şi, Çin’in anlaşmanın uzatılmasını desteklediğini ve iki ülke arasındaki stratejik işbirliğini güçlendirmek için Rusya ile birlikte çalışmaya kararlı olduğunu ifade etti. Orta Doğu’daki çatışmalarla ilgili olarak, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından tırmanan duruma atıfta bulunarak, “Körfez bölgesi ve Orta Doğu, savaş ve barış arasında kritik bir kavşakta, tüm çatışmalara hemen son verilmeli ve müzakerelere dönülmelidir,” ifadelerini kullandı. Şi, bu çatışmaların sona ermesinin enerji tedarikindeki sıkıntıları azaltacağına ve uluslararası ticaret düzeninin sağlıklı bir şekilde işlemesine katkıda bulunacağına dikkat çekti.
Rusya Devlet Başkanı Putin, iki ülke arasındaki dayanışmanın güçlendiğini belirterek, Rusya ile Çin ilişkilerinin tarihindeki en yüksek seviyeye ulaştığını söyledi. Dış koşullara rağmen iki ülke arasındaki işbirliğinin güçlü bir ivme kazandığını vurgulayan Putin, “Son 25 yıl içinde ticaret hacmimiz 30 kat arttı ve birkaç yıl boyunca 200 milyar doları rahatça aştı,” dedi. Putin, “Orta Doğu’daki krizin sürdüğü bu dönemde, Rusya enerji kaynaklarında güvenilir bir tedarikçi, Çin ise bu kaynakların sorumlu bir müşterisi olmaya devam ediyor,” şeklinde konuştu.
Putin, Rusya-Çin işbirliğinin uluslararası alanda istikrarın sağlanmasında önemli bir rol oynadığını ifade ederek, tüm aktörlerin çıkarlarının dengelendiği çok kutuplu bir dünya oluşturma sürecinin karmaşık ama gerekli olduğunu belirtti. Gerginliklerin hakim olduğu bu dönemde, Çin ile BRICS, Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) ve G20 gibi çok taraflı platformlarda yakın işbirliğini sürdüreceklerini vurguladı. ŞİÖ’nün geniş bir coğrafyada entegrasyon ve ortak sorunların çözümüne dair önemli bir örnek olduğuna dikkat çekerek, Çin’in Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesine katılacağını ve bu yıl Şıncın şehrinde düzenlenecek olan zirveye katılım göstereceğini bildirdi. Ayrıca, Putin, Çinli mevkidaşını gelecek yıl Rusya’ya resmi bir ziyaret için davet etti.
Kaynak: AA / Emre Aytekin
Yazar: Yusuf Arslan
