Dünyanın önde gelen gübre üreticisi Yara’nın CEO’su Svein Tore Holsether, İran’daki savaşın küresel gıda güvenliği üzerindeki tehditlerini vurguladı. Holsether, Hürmüz Boğazı’ndan yapılan sevkiyatların aksamasının gıda üretimini ciddi şekilde etkileyebileceğine dikkat çekti. Şu anki durum göz önüne alındığında, gübre tedarikindeki sorunlar nedeniyle haftada 10 milyar öğünün üretilmesinin mümkün olmadığını belirtti.
Holsether, BBC’ye yaptığı açıklamada, Körfez bölgesindeki çatışmaların gübre ve hammadde akışını ciddi şekilde durma noktasına getirdiğini ifade etti. Mevcut veriler ışığında, dünya genelinde yaklaşık 500 bin ton azotlu gübre üretiminde bir kaybın yaşandığını bildirdi. Bu durum, gıda üretimi açısından oldukça kaygı verici bir tablo ortaya koyuyor. “Gübre eksikliği, gıda üretimi için ne anlama geliyor?” diyen Holsether, bu krizin potansiyel sonuçlarını gözler önüne serdi.
Azotlu gübre kullanımındaki durma, bazı tarım ürünlerinde verimliliğin %50 oranında düşmesine yol açabilir. Bu krizden en çok etkilenecek olan bölgeler arasında Asya, Afrika ve Latin Amerika’nın bulunduğunu belirten Holsether, özellikle Sahra Altı Afrika gibi sınırlı gübre kaynaklarına sahip bölgelerdeki verim kaybının insani bir krize dönüşme riski taşıdığını vurguladı.
Birleşmiş Milletler (BM) verilerine göre, dünya gübre ticaretinin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor. Ancak, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı operasyonlar bu tedarik hattını etkiledi. Bu gelişmelerin sonucunda, gübre fiyatları savaşın başlangıcından bu yana %80 oranında artış göstermiş durumda.
Holsether, çatışmaların devam etmesi halinde ülkeler arasında bir “gıda ihalesi” yarışı yaşanabileceğini ifade ederek, “Avrupa, bu durumda gıdayı kimin elinden aldığını düşünmeli” dedi. Zengin ülkelerin yüksek fiyatlar ödeyerek gıdaya ulaşabileceğini, ancak daha kırılgan ekonomilere sahip ülkelerin açlık tehlikesiyle karşı karşıya kalacağını belirtti. BM Dünya Gıda Programı, 2026 yılı itibarıyla 45 milyon kişinin akut açlık riskiyle karşılaşmasının muhtemel olduğunu tahmin ediyor.
